دکتر پرویز محمدی مزلقانی / بیماریها / سندروم خشکی چشم و راهکارهای درمانی جهت رفع آن
۶ دقیقه
خشکی چشم

سندروم خشکی چشم و راهکارهای درمانی جهت رفع آن

آنچه می خوانید...

خشکی چشم، اختلالی است که علائم آن را می‌توان در اکثر افراد مشاهده نمود. این سندروم زمانی که چشم‌ها قادر به تولید اشک نباشند، اتفاق خواهد افتاد.

سندروم خشکی چشم

خشکی چشم، اختلالی است که علائم آن را می‌توان در اکثر افراد مشاهده نمود. این سندروم زمانی که چشم‌ها قادر به تولید اشک نباشند، اتفاق خواهد افتاد. اشک‌های فرد مبتلا به این سندروم با سرعت زیادی تبخیر خواهند شد. سندروم چشم خشک در افرادی که به طور مدوام به مانیتور نگاه می‌کنند و همچنین افراد مسن ایجاد می‌شود. امکان دارد  فرد در موقعیت‌های متفاوتی دچار این سندروم شود. حتی در برخی از موارد افراد به مدت چند وقت پس از جراحی لیزیک توسط بهترین دکتر عمل لیزیک چشم در تهران دچار خشکی چشم می‌شوند. راهکارهای درمانی زیادی جهت رفع این مشکل وجود داشته که در این زمینه نگرانی خاصی برای بیمار ایجاد نخواهد داشت. اصلاحات پزشکی متنوعی برای خشکی چشم وجود داشته که عبارتند از:

  • کراتیت سیکا (Keratitis sicca): اگر چشم علاوه بر خشکی دچار التهاب قرنیه باشد از اصطلاح پزشکی Keratitis sicca برای توصیف آن استفاده می‌کنند.
  • کراتوکانجوکتیویس سیکا (Keratoconjunctivitis sicca): اگر خشکی چشم باعث تحت تاثیر قرار دادن قرنیه و ملتحمه شود از اصطلاح پزشکی Keratoconjunctivitis sicca برای توصیف آن استفاده می‌کنند.
  • سندروم اشک ناکافی: جهت توصیف کم بودن میزان اشک از این اصطلاح برای توصیف مشکل استفاده می‌شود.

تنها شما نیستید که از سندروم چشم خشک رنج می‌برید. بلکه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان هستند که با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنند. هر چند که با افزایش سن شاهد حادتر شدن این مشکل هستیم. اما نگران نباشید همیشه برای هر مشکلی راه‌حلی وجود خواهد داشت.

سندروم خشکی چشم و علائم ناشی از آن

در این اختلال، سطح رطوبت چشم به شدت کاهش خواهد شد. به همین دلیل اکثر افراد دچار این سندروم از وجود ذرات ریز داخل چشمان خود می‌نالند. شاید برایتان عجیب باشد که بدانید آبریزش چشم هم می‌تواند از علایم سندروم چشم خشک به شمار رود. در این مواقع امکان دارد چشم‌ها به دلیل مکانیزم محافظتی که دارند جهت تولید اشک به میزان زیاد اقدام نمایند.

خشکی چشم

آن‌دسته از افرادی که عمل لیزیک و آب مروارید انجام داده‌اند، خشکی چشم بر نتیجه عمل آنها تاثیر منفی خواهد گذاشت. در ادامه به علائم دیگر این سندروم اشاره شده است:

  • احساس سنگینی چشم
  • ایجاد التهاب و قرمزی داخل چشم
  • حساسیت شدید به نور
  • تار شدن دید
  • ایجاد ناراحتی در چشم
  • خستگی بیش از حد چشم
  • خارش‌های شدید چشمی

بیشتر بخوانید: یکی دیگر از مشکلات رایج چشم، پیرچشمی به شمار می‌رود که بر اثر بالا رفتن سن موجب دوربینی و اختلال دید خواهد شد.

با دلایل ایجاد خشکی چشم بیشتر آشنا شویم

وجود یک لایه از اشک جهت محافظت و مرطوب نگه‌داشتن همیشگی چشم‌ها ضروری می‌باشد. یک لایه از صفحه اشکی بر روی چشم‌ها وجود داشته که در مرطوب نگه‌داشتن آنها نقش مهمی ایفا می‌کند. حالا اگر غدد اشکی به دلایل مختلفی قادر به تولید اشک نباشند، صفحه‌ی اشکی خاصیت خود را از دست می‌دهد. این امر می‌تواند باعث ایجاد سندروم چشم خشک شود.

خشکی چشم در اثر تبخیر سریع اشک

اشک از مخلوطی نظیر: آب، پروتئین، چربی و الکترولیت تشکیل شده که می‌تواند نقش مهمی در تمیز کردن چشم از آلودگی‌ها ایفا نماید. اگر در تشکیل این مخلوط جهت تولید اشک مشکلی ایجاد شود، خشکی چشم در فرد ایجاد خواهد شد. صفحه اشکی شامل سه لایه بوده که در اثر ایجاد اختلال در وظایف آن، این سندروم اتفاق خواهد افتاد.

  • لایه‌ی سطحی چشم از چربی تشکیل شده است. این لایه در کاهش سرعت تبخیر اشک نقش مهمی دارد. با ایجاد هر‌گونه اختلال در این لایه و کاهش میزان چربی، شاهد خشکی چشم خواهیم بود.
  • لایه‌ی میانی که ضخیم‌ترین لایه‌ی چشم نام دارد، تشکیل شده از آب و نمک است. غدد اشکی توسط لایه میانی چشم تولید می‌شود. ایجاد اختلال در عملکرد این لایه، لکه‌های خشک بر روی سطح چشم ایجاد خواهد شد.
  • لایه‌ی زیرین چشم از موکوس تشکیل شده که وظیفه پخش یکسان اشک را بر روی سطح چشم بر عهده دارد. اختلال در عملکرد لایه‌ی زیرین، منجر به ایجاد لکه‌های خشک روی قرنیه‌ی چشم خواهد شد.

خشکی چشم در اثر ناتوانی در تولید اشک

  • سن و سال افراد: سن می‌تواند مهمترین عامل تشدید کننده در ایجاد خشکی چشم باشد. بعد از 40 سالگی، توانایی چشم‌ها در تولید اشک به شدت کاهش می‌یابد. به همین علت، چشم‌ها در اثر این سندروم به راحتی تحریک یا عفونی خواهند شد.
  • دوران یائسگی: از مهمترین عوامل ایجاد خشکی چشم می‌توان به تغییرات هورمونی اشاره نمود. این سندروم در خانم‌ها به دلیل دوران یائسگی و بعد از آن اتفاق خواهد افتاد.
  • بیماری‌های خود‌ایمنی: از جمله موارد دیگری که می‌تواند در کاهش تولید اشک موثر باشد بیماری‌های خود‌ایمنی نظیر: لوپوس، دیابت، سندروم شوگرن، آرتریت روماتوئید، بلفاریت، کمبود ویتامین آ و… است. البته علائم ناشی از خشکی چشم با وجود این بیماری‌ها بعد از گذشت مدت زمان مشخصی به زودی فروکش خواهند کرد.

خشکی چشم در اثر بیماری‌های پلک

بیماری‌های پلک می‌توانند زمینه‌ساز خشکی چشم باشند. با هر بار پلک زدن، لایه‌ی نازکی از اشک تمام سطح چشم را می‌پوشاند. افرادی که با مشکلاتی نظیر: التهاب لبه‌ی پلک، اکتروپیون (چرخش پلک به سمت بیرون) و انتروپیون (چرخش پلک به سمت داخل) مواجه هستند، سندروم خشکی چشم را تجربه خواهند کرد.

استفاده از داروهای مختلف

استفاده از داروهای مختلف هم می‌تواند زمینه‌ساز سندروم چشم خشک شود. در این میان می‌توان به داروهایی نظیر: بعضی از قرص‌های خواب‌آور، قرص‌های ضد‌افسردگی، ضد‌حساسیت‌ها، ضد‌احتقان‌ها، داروهای پیشگیری از بارداری و… اشاره نمود.

تاثیر فاکتورهای محیطی

بعضی از عوامل محیطی نظیر: آب و هوای خشک، کابین هواپیما، خورشید، سیگار یا حتی ارتفاع بلند هم می‌توانند در ایجاد خشکی چشم نقش مهمی داشته باشند. افرادی که واجد شرایط اختلال چشم خشک هستند حتی‌الامکان از این موارد پرهیز نمایند. البته ناگفته نماند که کمبود ویتامین آ و اسیدهای چرب امگا 3 در رژیم‌غذایی نقش مهمی در بروز این سندروم خواهند داشت.

روش‌های درمانی جهت رفع سندروم خشکی چشم

  • استفاده از عینک در روزهای آفتابی
  • استفاده از عینک‌های مخصوص شنا در استخر
  • قرار دادن صفحه‌ی مانیتور پایین‌تر از چشم‌ها به هنگام استفاده
  • نصب دستگاه‌های تهویه‌ی مطبوع در منزل یا محیط کار
  • دوری از سیگار
  • استفاده مرتب از قطره‌های چشم به ویژه اشک مصنوعی
  • قرار دادن روزانه کمپرس گرم بر روی پلک

نتیجه‌گیری

خشکی چشم، یکی از اختلالات شایعی بوده که در اکثر افراد وجود دارد. این اختلال باعث کاهش سطح اشک خواهد شد. اگر‌چه سندروم چشم خشک، یکی از اختلالات رایج در میان اکثر افراد است. اما جهت رفع این مشکل، راهکارهای درمانی زیادی وجود داشته که در این مقاله سعی شده به مهمترین آنها اشاره شود. در صورتی که سندروم خشکی چشم شدید شد برای درمان آن به بهترین چشم‌ پزشک مراجعه کنید.

دکتر پرویز محمدی

جراح و متخصص چشم فوق تخصص قرنیه و خارج چشمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.